Dünya siyasetinde dengelerin hızla değiştiği bir dönemde düzenlenen son zirve, uluslararası ilişkilerin seyrine dair güçlü mesajlar verdi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ev sahipliğinde gerçekleşen toplantıya Vladimir Putin, Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve BM Genel Sekreteri António Guterres’in katılımı, zirveyi sadece diplomatik bir buluşma olmaktan çıkararak küresel güç gösterisine dönüştürdü.

Zirve, Donald Trump’ın uluslararası düzende açtığı fay hatlarına da bir yanıt niteliği taşıyor. Trump’ın Çin’i izole etmeye yönelik baskıcı politikaları, Pekin’i köşeye sıkıştırmak yerine küresel aktörleri daha da yakınlaştırıyor. Öyle ki, uzun yıllar Çin’e mesafeli duran Hindistan bile, Washington’ın öngörülemez tutumlarından rahatsızlık duyuyor. Analistler, Modi’nin giderek Pekin’den uzaklaştırılmasının, Amerika açısından büyük bir stratejik hata olduğu görüşünde birleşiyor.

Pekin’in sabırlı ve uzun vadeli stratejisi ise dikkat çekiyor. Çin, önümüzdeki on yıl içinde yalnızca bölgesel değil, küresel düzeyde “imparatorluk” konumuna yeniden oturmayı hedefliyor. Rakamlar da bu iddiayı destekler nitelikte: Şanghay İşbirliği Örgütü bugün dünya kara yüzölçümünün yüzde 80’ini, nüfusun yüzde 40’ını ve küresel ekonominin yaklaşık dörtte birini kapsıyor. BRICS ülkeleriyle birlikte düşünüldüğünde, dünya refahının yarısından fazlasının bu blokların kontrolünde olduğu görülüyor.

Şi Cinping, zirvede yaptığı konuşmada “Küresel Güney” ülkelerinin çıkarlarının artık ortak bir zeminde buluştuğunu vurguladı. Şanghay İşbirliği Örgütü’nün yeni sorumluluklar üstlenmeye hazır olduğunu belirten Çin lideri, Batı merkezli düzene karşı “insanlık için ilerleme ve istikrar sağlayacak yeni bir uluslararası ilişkiler yaklaşımı” çağrısı yaptı.

Bu tablo, Çin’in yalnızca ekonomik gücünü değil, aynı zamanda siyasi vizyonunu da küresel ölçekte öne çıkardığını gösteriyor. Batı dışı çok taraflılığın sahneye çıkışı, önümüzdeki yıllarda uluslararası sistemin temel tartışmalarından biri olmaya aday görünüyor.

Paylaş: